in Leermens

Wie aankomt in het centrum van Leermens, bij ons natuurlijk gewoon ‘de bult’ genoemd, kan er niet omheen: de prachtige Donatuskerk uit de 11^e eeuw aan de ene kant en ons fraaie Dorpshuis Aig’n Heerd aan de andere kant van de weg. Een Dorpshuis in zo’n mooi, maar ook klein dorp als Leermens, hoe werkt dat precies, wat kan er allemaal? Voordat we naar de huidige functie gaan, eerst een klein stukje historie.

Historie van het Dorpshuis

Herberg, tapperij, café en gemeentehuis. Zomaar een paar functies, die ons huidige Dorpshuis Aig’n Heerd gedurende de jaren heeft gehad.

Café Star (bron: Om Leerms Kommen)

Tot 1909 stond er een ander pand, destijds vervangen door een nieuw huis, door de toenmalige uitbaters van het café, de gezusters Star. In 1948 werden café en grond verkocht aan de familie Groenewold. In 1972 is het pand aangekocht door de Stichting Dorpshuis Leermens en is sindsdien in gebruik als Dorpshuis Aig’n Heerd, het 4^e  dorpshuis in de toenmalige gemeente ’t Zandt en inmiddels een onmisbare schakel in het dorpsleven.

De Stichting Dorpshuis Leermens

De overgang van café naar gemeenschapshuis in de jaren ’70 van de vorige eeuw is niet zonder slag of stoot gegaan, zo valt te lezen in het boek “Om Leerms Kommen”, dat anno 2000 is uitgegeven ter ere van het 75-jarig bestaan van de Vereniging Dorpsbelangen Leermens. Het aankopen en onderhouden van een pand, met als doel er voor de gemeenschap te zijn, dat is nu eenmaal niet hetzelfde als het commercieel uitbaten van een café.  Het dorpsleven draait op vrijwilligers, dat geeft plezier, gemeenschapszin, eens iets voor elkaar over hebben, samen sterk. Maar dat is niet hetzelfde als een ‘dikke boterham’ verdienen. Tot op de dag van vandaag is dit voor de stichting én elke beheerder zoeken naar de juiste balans hierin.

Desondanks is op 2 augustus 1971 de akte gepasseerd, waarin de oprichting van de “Stichting Dorpshuis Leermens” formeel is bekrachtigd, is het huidige pand in 1972 aangekocht en vond op 9 februari 1973 de officiële opening plaats.

Een citaat uit de statuten: “De Stichting stelt zich de oprichting, het beheer en de exploitatie ten doel van een gebouw, dat voorziet in de behoefte aan geschikte lokaalruimte voor de activiteiten van alle plaatselijke verenigingen en stichtingen op maatschappelijk, levensbeschouwelijk, recreatief en cultureel gebied”.

Om de continuïteit van een gemeenschapshuis te kunnen waarborgen is er de stichting. Zij is eigenaar van het pand, de inventaris (deels) en is verantwoordelijk voor het onderhoud. Dit uiteraard in afstemming met de beheerder, die de meer dagelijkse onderhoudswerkzaamheden die passen bij een huurder voor zijn/haar rekening neemt. Uniek in Leermens is de combinatie in het pand tussen dorpshuis- en woonfunctie. In het pand zijn de ruimtes zo met elkaar verbonden, dat een fysieke scheiding van deze functies niet mogelijk is. De beheerder is dus pachter van zowel het dorpshuis als het woondeel van het pand. Dit betekent bij een wisseling van de wacht, dat je niet alleen op zoek gaat naar een nieuwe beheerder, maar ook naar nieuwe bewoners.

De stichting heeft statuten, een huishoudelijk reglement en een handboek goed bestuur. Het bestuur van de stichting bestaat uit vijf leden, bestaande uit een voorzitter, secretaris, penningmeester en twee leden. De vaste gebruikers van het dorpshuis, de levendige verenigingen van Leermens, zijn vertegenwoordigd in de Algemene Raad. Stichtingsbestuur en Algemene Raad komen doorgaans eenmaal per jaar bijeen om de gang van zaken rondom dorpshuis en beheerder, financiën en andere ontwikkelingen te bespreken. Als gebruikersvertegenwoordiging levert de Raad hiermee hele belangrijke input aan de stichting. Verder kan de Algemene Raad kandidaten voordragen voor het bestuur. In geval van ‘belet en ontstentenis’ van het gehele bestuur wordt de Algemene Raad aangewezen als tijdelijk bestuur.

De Stichting Dorpshuis organiseert zelf verder geen bijeenkomsten, dat doen de verenigingen, waarvan de Vereniging Dorpsbelangen Leermens de grootste is. Met hun is een goede afstemming noodzakelijk, omdat er soms overlap zit in de rollen, vragen en mogelijkheden voor het dorp.

Verder is er contact met de Gemeente Eemsdelta en via de Vereniging Groninger Dorpen kan de stichting kennis en ideeën opdoen voor o.a. subsidies, wetgeving, bijeenkomsten/cursussen, afstemming met andere dorpshuizen etc. De komende tijd is vooral spannend vanwege de subsidies die ons hopelijk vanuit Nij Begun zullen bereiken. Inkomsten genereert de stichting o.a. uit de huur van de beheerders en de zaalhuur. Kosten maakt zij vooral voor onderhoud van het pand, afbetalen hypotheek, verzekeringen, het aanschaffen van onderdelen van de inventaris etc.

Naast het reguliere verenigingswerk, staat het de beheerders vrij om de ruimtes te verhuren voor diverse gelegenheden, zoals verjaardagen en andere feesten. Ook zijn er culinaire bijeenkomsten, vergaderingen, terrasbezoekers en wat de beheerder maar voor creatiefs verzint, om de levendigheid en de inkomsten op peil te houden. Kijk vooral eens op hun website:

https://www.dorpshuisaignheerd.nl

Het dorpshuis heeft een horeca-bestemming, dus er is van alles mogelijk, hoewel het verenigingsleven altijd voorrang heeft. Een goede afstemming tussen beheerders en stichting is daarom essentieel.

De stichting is dus diep verankerd in het dorp en zo hoort het ook. Samen met de beheerders, bewoners, vaste en incidentele gebruikers proberen we het dorpshuis in Leermens met schwung te laten draaien, zodat deze ontzettend belangrijke en centrale functie nog lang en met veel vreugde in stand kan blijven!

Heeft u vragen, neem gerust contact op met één van de bestuursleden of via: stichtingdorpshuisleermens@gmail.com

Het bestuur

Harry Geuze – voorzitter

Edith Rijploeg-Knol – secretaris

Kees Bons – penningmeester

Andries Moolenaar – lid

Lisette Pilon-Grolle – lid

(maart 2026)